Kan AI de HR-manager vervangen?

Kunstmatige intelligentie, doorgaans bekend als Artificiële Intelligentie, of, meer internationaal, Artificial Intelligence (AI). Misschien lijkt het toekomstmuziek en ver van uw bed. Maar bijna ongemerkt zijn er al veel AI-oplossingen doorgedrongen in uw privé- en werkomgeving. Howard Woei, Management Consultant bij VroomHR, vertelt ons in deze blog welk effect kunstmatige intelligentie heeft op het HR-vakgebied. Is AI handig, of een bedreiging? Kan AI de HR-manager misschien zelfs vervangen?

Wat is Artificiële Intelligentie?

Voordat we dieper induiken op de gevolgen van AI, is het goed om het begrip te definiëren. Artificiële Intelligentie is geen nieuwe hype. Het is juist een van de oudste domeinen binnen de computerwetenschap. Het omvat diverse aspecten, waaronder het machine leren: het bedenken, ontwerpen en programmeren van algoritmes. AI is daarmee hét recept om een ingewikkeld wiskundig of informaticaprobleem op te lossen. Reuze handig dus. Gaandeweg heeft de logica van AI zich een belangrijke plaats verworven in ons dagelijkse leven, en duikt het vaak op plekken op waar je het soms niet verwacht.

AI in uw dagelijks leven

U hebt ongetwijfeld al eens kennisgemaakt met Artificiële Intelligentie, misschien zelfs zonder het direct als zodanig te herkennen. U heeft iets op internet opgezocht en krijgt een dag later ‘heel toevallig’ een reclame van gelijke strekking in uw e-mail. Die broek van uw verlanglijstje in de webshop plopt ‘zomaar’ naar boven in de kantlijn van Facebook. En hoe weet Netflix nou zo exact van welke series u ook blij zal worden? Precies: dat is geen tovenarij, maar gewoon het werk van AI. Het systeem heeft uw kijk-, zoek- en klikgedrag bekeken, en is via algoritmes tot aanbevelingen gekomen.

AI in de HR-branche

Ook in de HR-branche wordt steeds vaker gebruik gemaakt van kunstmatige intelligentie. Het werk van recruiters is de laatste jaren bijvoorbeeld een stuk eenvoudiger geworden doordat AI geautomatiseerd data kan ophalen van social media, om deze vervolgens te matchen met de vacatures van het bedrijf, of voor klanten van Recruitmentbureaus. In enkele minuten kan er zomaar een top 3 van de meest geschikte kandidaten op uw bureau liggen.

Ook op het gebied van talentontwikkeling kan AI een uitkomst zijn. Verschillende softwareleveranciers hebben AI ontwikkeld waarmee medewerkers volledig automatisch trainingen, leertrajecten en individuele loopbaanpaden aangeboden krijgen, die helemaal op maat gesneden zijn op hun voorkennis, persoonlijkheid en behoefte. Hoe makkelijk is dat?!

Ook AI kan fouten maken

Hoogstaande kennis- en wetenschapsinstituten maken ook veel gebruik van de kwaliteiten van AI. Gezien het afbreukrisico worden de resultaten van AI nauwgezet gemonitord, door de AI-resultaten te verklaren en categoriseren als Explainable AI (EAI). Logisch, want zeker bij gevaarlijke ziektes of het inzetten van wapens kun je geen misser maken.

Zo ontwikkelde het DARPA in opdracht van het Amerikaanse Ministerie van Defensie methoden om de uitkomsten van AI te kunnen controleren. De Holzingergroep richt zich met haar werk op het controleerbaar maken van AI in de geneeskunde en gezondheidszorg. Dat EAI en een kritische blik geen overbodige luxe zijn, bewijst de Holzingergroep met een onderzoek naar diagnostische AI om melanomen te herkennen. AI gaf in 92% van de gevallen de goede diagnose. Dat lijkt een hoge score – maar wat gebeurde er dan in de overige 8% van de gevallen? Dat geeft toch een ongemakkelijk gevoel.

De beperkingen van AI

Een geautomatiseerd systeem kan dus fouten maken. Dat is niet zo’n ramp als de tv-kijker een verkeerde Netflix-film aangeboden krijgt, maar bij een verkeerde diagnose van een arts of het structureel genegeerd worden van iemands sollicitatiebrief door een verkeerd nulletje of eentje, is de impact op het leven heel erg groot.

Maar er zijn meer beperkingen van kunstmatige intelligentie. Bijvoorbeeld bij het maken van de juiste afwegingen bij ethische dilemma’s, of het bewaken van iemands privacy staat AI met lege handen. Ook bij het vormgeven van een reorganisatie of het nemen van de beslissing tot het beëindigen van iemands dienstverband is er meer nodig dan koelbloedige afweging van cijfers en feiten. Daar is meer voor nodig.

De meerwaarde van de menselijke factor

Artificial Intelligence zal ook nooit de mens kunnen vervangen bij het uitvoeren van complexe taken. Het oplossen van een moreel dilemma als de zelfsturende auto moet kiezen tussen het aanrijden van een groep scholieren of één enkele voetganger, komt niet zomaar tot een acceptabele uitkomst. Of vraag Siri, Alexa of Cortana eens om een adviesrapport te schrijven over het voorkomen van discriminatie door AI. Waarschijnlijk komt daar weinig zinnigs uit: enerzijds zijn er onvoldoende digitale data en computerkracht om zo’n opdracht te kunnen uitvoeren. Maar er zijn ook diverse adviesrapportages, zoals ‘Als computers jouw cv beoordelen, wie beoordeelt dan de computers?’ en rechtszaken, zoals de roemruchte Amazon case die onderstrepen dat menselijke kennis en vaardigheden nodig zijn, om de juiste afwegingen te maken van een beslissing.

AI als aanvulling op HR

Nu komen we toe aan de cliffhanger uit de titel van deze blog: kan AI een hoogwaardig kennismedewerker straks volledig vervangen? We kunnen u geruststellen, voordat u uw koffers al begint te pakken. Dat is zeker niet het geval. We moeten absoluut niet naar een situatie toe, waar computers het warme HR-werk helemaal vervangen.

Zoals wij in de blog al aangaven, is de rol van kunstmatige intelligentie weliswaar groot en groeiend, maar mag het ook niet worden overschat. AI en EAI zijn er om de menselijke intelligentie uit te breiden, niet om het te elimineren. Verwelkom dus vooral de komst van tijdbesparende en grensverleggende AI-opties in uw organisatie, maar ga er ook kritisch mee om. Houd voldoende ruimte voor boerenverstand en intuïtie. Dan houdt u de beste balans voor uw business én uw medewerkers.

Bent u benieuwd hoe AI uw organisatie kan helpen?

Wij denken graag met u mee over de beste oplossing voor uw organisatie, met een juiste balans tussen IT en de menselijke factor. Neem dus gerust contact met ons op!